Polarizazioa, Agenda Building, Euskal Aukerak

Polarizazioa ari du. Espainiar Estatuak, XIX. mende eta XX. mendeko lehen heren ezin gatazkatsuago batzuen ondoren, egonkortasuna eman dien bi sistema politiko kateatu ditu azken 80 urteotan: 1940etan eraiki eta 1950etan teknokratikoki trinkotu zen Estatu Frankista, eta 1976-1981 urteetan zehaztu zen Monarkia Konstituzionala. Azken honek, gaitasun handia erakutsi du Espainia berritu eta barne kontraesanei erantzuteko, formalki bederen. Barne kontraesan nagusia euskal independentismoak eragindako egoera izan da, garai hartatik aurrera, eta bere printzipio formal nagusiei uko eginda izan bada ere (gerra zikina, askatasunen murrizketa eta beste hainbat), Espainiako Sistema Politikoak bere horretan eutsi dio, ia aldaketarik egin gabe.

Orain, ordea, Sistema Politiko hori zalantzan jartzen ari da, eta saiatuko gara zirriborratzen eta azaltzen zergatik horrek, mehatxuekin batera, aukera berriak irekitzen dituen. Asmo zabal horri, polarizazio aro berri honetan epe motzean antzematen ditugun hainbat gakori gainbegiratua emanez ekingo diogu.

Polarizazioak zeren inguruan?

Polarizazioaz ari garela, ez gara hauteskunde dinamika huts baten inguruan ari. Aztertuko ditugu hauteskundeak, jakina, baina komeni zaigu begirada bestelako baldintza eta errealitate-korronteetan ere jartzea. Hasteko, Espainia bere egungo egituraketa zalantzan jartzen duen aro batean dago. Aurreratu dugunez, euskal independentismoa izan da hori egin duen aktore nagusi bat; 2011tik aurrera, izaera eta estrategia berriekin, ezaugarri bereziak dituena.

Baina, korronte berriak ere sortu dira azken hamarkadan: 2011ko maiatzaren 15ak alderdien sistema bera ezbaian jarri baitzuen, bai mobilizazioaren abiapuntuan (herritarrak), bai helburuetan (errejimenaren eraldaketa). Korronte berri honek garrantzia berezia eta historikoa dauka, zalantzarik gabe. Batetik, adierazten duenagatik, bi mailatan: Lehenik, kaltetze sozial jakin baten ondorioz (Neoliberalismoa) sortzen diren mobilizazio egoera ohiko bat  islatzen duelako, baina klabe berrietan: ideologia-sistema osoetatik haratago, klase ertain zaharren eta langile organizatiboki barreiatuen behin-behineko aliantza bat eraikitzen duelako, sintoma batzuen inguruan, gizarte segmentu berriak politizatuz. Proiektu politiko jakinik gabe, baina politikoki arituz.

Eta, bigarrenik, aukera politiko baten aurrean jartzen gaituelako. Sistema politiko itxietan (Frantzia, Espainia), gizarteak aukera gutxi ditu mediazio egituren bidez estatuen politiketan eragiteko, eta enfrentamendua eta mobilizazioa dira prozesu historiko ezberdinetan egoera horren ondorio. Hemen interesatzen zaiguna, zera da:  Maiatzaren 15ak eta gainerako mobilizazioek zalantzan jartzen dutena Espainiaren Sistema Politikoa bera dela, Sistema eraginkor moduan. Mobilizazio horiek ondoren hartu duten forma politikoak eta horien dinamikak beste upeletarako sagardotarako utziko ditugu.

Kataluniako uholdeak, zalantzarik gabe, pareta berarekin egin du topo: bere burua egoera berrietara egokitzeko gaitasunik ez duen Errejimen politiko batekin. Bere ahuleziaren irtenbidea autoritarismo itxian proiektatu duen Estatu batekin. Zer esanik ez, Kataluniak erronka nabarmena ezarri dio Estatu Espainiarraren egiturari berari, eta bere izaera erakutsi behar izan du, munduaren aurreran erakutsi ere.

Azkenik, mugimendu erreakzionariak azaleratu dira, bere diskurtsorik gordinenean. Uler dezagun erreakzionario “aldatu bai, baina atzera joateko” esaldiarekin. VOX fenomenoa ez da koantitatiboki Alianza Popular fenomenoa baino askoz gorago joango. Baina hark ez bezala, gaitasuna izan du eta izango duela aurreikus daiteke gauzak aldatzeko, modu erreakzionarioan betiere. Honela, egoera politiko berria sortu da Espainian: eskuinen eskaintzaren dibertsifikazioa eta igoera, horrek boto kopuruan ere gorakada ekarri diolarik. Honela, hainbat ikerketek VOX, PP eta Ciudadanosen boto batuketa Aznar (2001) eta Raxoy (2008) onenen boto batuketatik gorakoa izan daitekeela aurreikusten dute.

Hemen azpimarratuko duguna da, beraz, Espainian egun indarrean dagoen Sistema Politikoa zalantzan dagoela, alde askotatik. Eta horrek polarizazio handiko egoeran jartzen duela. Polarizazio horrek ezaugarritzen du, hain zuzen ere, pare-parean dugun egoera politikoa, bere aukera guztiak ere pare-parean irekitzen dizkigularik. Polarizazio horren agendan, elkarrekiko talkan daude, Espainiaren eta Estaturik gabeko herrien egituraketa nazionalak, Espainian oraindik gutxi bada ere, dimentsio gain-nazionala ere hartzen duena (Europar Batasuna, Nazioarteko Erregulazio Erakundeak…); Neoliberalismoa eta honen alternatiba Sozialdemokrata nahiz ezkerrekoa; eta olatu neokontserbadorea eta liberal nahiz askatzailearen arteko talka, askatasunei eta eskubideei dagokienean.

Espainiako Eskuinen Dibertsifikazioa

Gatozen, orain, Estatuko alderdi nagusien egoeraz aritzera. Lehenik, Espainian, bi alderdi nagusiko Sistema batetik, (ondoren periferiarekin akordioak egin behar izaten bazituzten ere), lehenik lau, eta azkenik bost alderdiko sistema batera egin da salto, egoera konplexuago bihurtuz. Honek, baina, ez ditu lausotzen aipatutako polarizazioaren gako nagusiak.

Eskuinek osatzen duten fronte horren barnean antzekotasunak nabarmenak dira, agenda Nazionalari dagokionean.  Hirurek hala hirurek, etekina lortzen dute alor horretan, eta elkarrekiko lehian ari dira Polarizazio Nazionalean lidertza izateko.

VOX ez da Gobernatu nahi duen alderdi bat; bere helburua bestelakoa da: eragitea, baldintzatzea, eta bere agendak irabaztea. Hori lortzen ari da, ondo asko lortzen ere. Ez laguntzarik gabe. Laguntza hori atzean, alboan, eta aurrez aurre dauka. Lehenik, publikoki agertzen ez diren indarrak daude, finantzazioari eta gainerako elementu materialei eusten dietenak. Ondoren, Casadoren PP, Riveraren Ciudadanos eta komunikabide zenbaiten jokaera. Azkenik, nahigabe, baina Kataluniako egoerak nahiz ezkerraren elementu zenbaitek VOXen agenda elikatzen laguntzen dute, alde batetik ezinbestean, bestetik, trakeskeriaz. Bestela, VOX bera ez da Europako Eskuin muturraren parekoa, ez babesten duen klase sozialagatik (Europan heterogeneoagoa da, nahiz erdi-goi mailakoa izan han ere), ezta inguratzen duen testuinguruagatik ere.

Alderdi Popularrak gaizki bizi du VOXen protagonismoa. Eszisio sozial eta politiko moduan. VOXi boto emaileak abstentziotik ere badatozkio ere, PPtik asko izan daitezke zuzenean VOXera, edo tartean abstentziotik pasata, joan daitezkeenak. Bestetik, Ciudadanos dauka, PPren bertsio “liberala”. Aznarismoaren erronka da, hiru eskuinekin bloke bat osatzea eta bloke hori eskuzabaltasunez lideratzea. Horretarako, (are) eskuinerago egitea erabaki dute, eskuin muturraren eta Marotismoaren komunikazio estrategiak bereganatuta. Andaluzia dute lehenengo esperimentu gune.

Ciudadanosek gorakada handia ezagutu du Kataluniari esker, baita PPren gainbeherari esker ere. Hasiera batean, promesa batekin jaio zen alderdi laranja: Espainiari zentro liberal gazte eta indartsu bat ematea, PP, PSOE eta abstentzioko belaunaldi berrietatik elikatuko zena, eta Podemos taula politikoaren ezker bazterrera ostikoz botako zuena. Promesa hori, ordea, zapuztu egin da, neurri handi batean, Ciudadanosek bere burua gero eta eskuinerago kokatu duelako, eta, batez ere, gero eta eskuinerago ikusten dutelako herritarrek. Dena den, eta Agenda Building-ean ikusiko dugun moduan, bere aukerak ditu, ardatz nazionala nagusitzen bada. Joera onean daude, baina ez litzateke Ciudadanosek bere esperantzak galduta ikusiko lituzkeen lehen aldia izango. Guztiarekin, saiakera serioa egingo dute VOX eta PPren frontetik desberdindu eta “erdira” etortzeko. Hor, PSOEk ardatz nazionalean gal ditzakeen segmentuak bereganatu nahiko ditu. Lortuko duen, ikusteke dago.

Sánchezen Nazio Errelatoa eta guztiaren gakoa: Podemos

Sanchez politikari ausarta da. Ausarta eta burugogorra. Ezaugarri bikainak aurrean duenari ekiteko. Nahikoak izango diren, seguru gaude ezetz, beste faktore asko beharko baititu irabazteko. Lehenik, tregua bat lortu behar du auzi katalanean. Ia berdin dio, betiere bere epe motzerako interesei begiratuta, gai honetan zer eta nola egiten duen: gaia agendan dagoen bitartean arazoak izango ditu, ez bere boto emaileen artean, parean dituenen artean baizik. Beraz, “dialogo” famatuari, derrigor, egoera desaktibatzeko elementu politikoak gehitu beharko dizkio.

Bigarrenik, bere gobernuaren agenda berreskuratzeko premia larria dauka. Horretarako, aurrekontuak faktore garrantzitsu baina ez ezinbestekoak dira. Hartu beharreko neurriak lehenbailehen hartzea da gakoa, Espainian eskuinarekiko alternatiba erreal eta serioa badagoela froga dezan.

Azken hori izango du bere klabeetako bat. Eskuinarekiko beldurra haizatzea. Gonzalezi 90etan funtzionatu zion arte funtzionatu zion. Baina, VOXen gehiegikeriek eta gehiegikeria horien aurrean PPk duen jarrerak aukerak irekitzen dizkiote, besteak beste, Ciudadanosekin lehian dituen segmentu “liberal” horiek modu “zentzudunean” disputatzeko. Zehazki, Feminismoa du ardatz irabazle bat; eta, horrekin batera, askatasun zibilen inguruko defentsa. Zapaterori funtzionatu zion arte funtzionatu zion. Sanchezek igoera izango duela aurreikusten da, zenbatekoa, hauteskundeetara iristen den egoerak esango du.

Gauzak horrela, begirada analitiko guztiak Podemosen jarrita daude. Iglesiasek, oso modu inteligentean “Gobernatu gabe gobernatzea” erabaki du; hau da, PSOE babestea, eta hor bere tokia bilatzea. Aitzitik, une honetan, bere oinarria desmobilizatuta dago. Andaluziako galtzaile handiena, beharbada Podemos bera izan baita. Ez dute Junta galdu, ez zeukatelako, baina polarizazio egoera batean norbere hautesleak etxean geratu izana oso larria da. Zalantzarik gabe, Espainia barnealdean Podemosek ez badio eusten, ia ezinezko izango da eskuinen gorakadari aurre egitea, galdutako segmentu batzuk PSOEra joaten badira ere. Espazio politiko propioa estutzeak ez dio onik egiten.

Agenda Building

Julio Anguitak joan den mendeko 90etan erabilitako “Programa, programa, programa” hark “Agenda, agenda, agenda” berriari toki egin dio. Bai, 2019a Agenden tregoarik gabeko gatazka urtea izango da. Politikan frogatutzat ematen den harremana da Agendaren eta Emaitza elektoralen artekoa. Agendaren lehian garaile irteten denak, bere aukerak biderkatuko ditu garaipen errealei begira.

Aipatu ditugun elementuekin, taula-laburpen honek lagun diezaguke Agendan jokoan dauden gauzak ulertzen.

Agenda: Nazionala Soziala Askatasunak/eskubideak
PSOE Tregua politikoa Feminismoa Iragana /Eskubide zibilak
PP Katalunia Etorkinak Ez
Ciudadanos Katalunia / Europa Ez Liberalak/Kataluniari lotuak
Podemos Adostasuna Guztiak Iragana / Mozal legea…
Euskal-Katalanak Erabakitzeko eskubidea Ezberdin Iragana/ Mozal legea…
VOX Katalunia,Nazio eredua Etorkinak “Gehiegikeriak” oro geratzea

Honela, aurreikus daiteke, Agenda Nazionala gailentzen bada, eskuinek aukera gehiago izango dituztela; Agenda Sozialean Etorkinak gailentzen badira ere bai. Aldiz, Feminismoa, aldaketa sozialak, edo askatasun eta eskubide zibilen inguruan garatzen bada Agenda, eskuinek aukera gutxiago izango dute irabazteko. Adibidez, VOXek “Genero Indarkeria”-ren inguruan hartu duen posizioak eskuinak ahuldu eta PSOE indartzen du.

Agendan kontuan izan beharreko bestelako Klabe sekuentzialak honokoak izango dira: Espainako Gobernuaren agenda (aurrekontuak eta dekretuak)Andaluziako Gobernuaren martxa; Proces-aren epaiketa; Hauteskunde Autonomiko eta Udaletakoak; Brexita eta gainerako auzi europarrak. Horietan egin beharko dute igeri guztiek. Horietan, eta bidean sortuko diren balizko egoera berrietan.

Ikus dezagun bada, Kongresurako Hauteskundeei begirako gako elektoralak zein diren.

Gako elektoralak

Sistema elektoralak (barrutiak, ordezkari kopuruaren banaketak eta abar) baldintzatzen du, asko, alderdien estrategien prestaketa. Espainiaren kasuan, arkitektura elektoral hori guztia 1978ko abenduaren 6an bozkatu zen Konstituzio haren aurretik diseinatu eta erabaki zen.

1976ko uztailaren 3an, Juan Carlos Erregeak Adolfo Suarez izendatu zuen Gobernuko Presidente. Bere ardura izan zen “Trantsizio” deitua gidatzea, eta, horretarako, besteak beste, “Erreforma politikorako legea” iragarri zuen 1976ko irailaren 4an. Frankismoaren Oinarrizko Legeak betez, Gorteen bi herenek gehiengoz onartu zuten proiektua, eta 1976ko abenduaren 15ean izan zen bozkatua eta onartua Espainia mailan. Lege hau egitearen estrategia Frankismoaren oinarri juridikoak errespetatuta oinarri juridiko berri batzuk ezartzea zen. Hau da, erreformaren bidetik ekitea.

Bost artikuluk eta lau xedapenek osatzen duten Lege horrek eskumena emango dio Gobernuari hauteskundeak deitzeko, eta bertan zehaztuko dira sistema elektoralari dagozkion hainbat gako garrantzitsu: Kongresuak 350 diputatu izango dituela, Senatuan, hasiera batean, 207 ordezkari (Herrialde bakoitzeko launa eta uharteetako lurralde bakoitzean bana), Barruti elektorala herrialdea izango dela, eta Kongresurako sistema proportzionala nahiz Senaturako maioritarioa ezarriko direla.

Honela, 1977ko martxoaren 18an, Hauteskundeak Arautzen dituen Erret Dekretua onartu zen, eta ez du ia aldaketarik ezagutu, eta 1985eko Hauteskunde Lege Organikoak ia bere osotasunean jarraikortasuna eman zion Dekretu hari. Erabaki hark, alderdi politikoak hauteskunde prozedura guztiaren erdigunean ezartzen zituen sistema bat gauzatzen zuen, besteak beste, zerrenda itxien aldeko hautua egiten zuelako.

Hortik aurrerako historia garbia izan da: 1977ko ekainaren 15ean egin ziren Frankismoaren ondoko lehen Hauteskunde haietan, bi alderdik  hartu zieten aurre gainontzeko guztiei. Presidentearen UCD alderdiak votoen % 34,44 eta PSOEk botoen % 29,32 izan zituzten. Sistema Elektoralaren ondorioz, biek batuta botoen % 64 lortu ez bazituzten ere, 350 aulkietatik 284 lortu zituzten, alegia, Kongresuaren % 81 bereganatu zuten, UCDk 166 eta PSOEk 118. Alderdi Komunistak botoen % 9,33 baina aulkien % 5 (19) baino ez zituen bereganatu. Gauza berdintsua gertatu zitzaion Fragaren APri, botoen % 8,21 eta aulkien % 4,5 eskuratuta (16).

Sistema proportzionala izanagatik, eta sistema proportzionaletatik alderdi askok ostatutako legebiltzarrak eratortzen badira ere, Espainiako kasuan, bi alderdiren hegemonia garbia duen sistema bat izan da ondorioa, hamarkadetan bere horretan ia aldatu gabe iraun duena. Honen azalpena ez da zaila: politikoki, aurreko errejimenak onartuko zuen alderdi bati (UCD) boterea ziurtatzeko modua zen. Espainiako Hauteskundeen historian, XIX. Mende osoa hartu zuen lege elektoralen etengabeko gatazkak. Horietan, eta batez ere errestaurazioan (1876-1923), nahita bilatzen zen “oreka kontserbadore” bat, nabarmen barnealdeko barrutiak indartuz (hirietan langile alderdiak ezartzen hasi zirenetik, batik bat), barruti urbanoak landa eremuko barrutiekin nahastuaz eta abar. Beraz, Suarezen lege elektorala tradizio oso batean barnean kokatzen zen, eta asmo politiko garbiak zituen.

Teknikoki, barrutia herrialdea izateak, proportzionalki leuzkaketenak baino ordezkari gehiago eskaintzen dizkie barruti txikiei. Honek esan nahi du, besteak beste, hainbat zerrendak ez dutela hautatuak izateko inolako aukerarik hainbat barrutitan, eta, beraz, boto asko “alperrik” galduak izaten direla, eserlekuen banaketari dagokionean, ordezkaritzarik gabe gelditzen direlako.

Honela, 52 barrutietatik 28k, hau da, barrutien % 54k, 5 ordezkari edo gutxiago hautatzen dituzte, guztira 103 diputatu, kongresu osoaren % 29,5. Hurrengo mailan, 6 eta 9 artean hautatzen dituzten barrutiak 17 dira, barrutien ia %33, eta 119 ordezkari hautatzen dituzte, kongresuko % 34. Azkenik, 10 ordezkari edo gehiago hautatzen dituzten barrutiak daude, 7 guztira, barruti guztien % 13,5 alegia, eta 128 ordezkari hautatzen dituzte, hautatzen direnen %36,6 izanik.

Gainera, badago beste konplikazio bat: barruti askotan, ez dira Estatu mailako 5 indar nagusiak bakarrik lehiatuko, baizik tokian tokiko indarrak izango dituzte aurrean, batik bat Katalunian eta Euskal Herrian, baina baita Galizian eta Kanariar Irletan. Horrelako egoeran dauden barrutiak 14 dira, hau da, guztien ia % 27, eta 108aulki daude horietan jokoan, alegia, Kongresuan daudenen % 31. Barruti horietako batzuk, gainera, barruti txikiak dira, hau da, 5 aulki edo gutxiago lituzketenak, 5 guztira. Azken horietan Araba, Nafarroa, Lleida, Ourense eta Lugoko barrutietan oso garesti dago aulkia.

Ordezkariak barrutian

Barrutiak

% Ordezkariak

%

10 edo gehiago

7

13,8 128

36,6

6-9 artean

17

32,7 119

34

5 edo gutxiago

28

54,5 103

29,4

Tokiko alderdiak

14

32,7 108

30,8

Izan ere, D’hondt formulari erreparatuz, barruti txikietan, honela banatuko genuke kontua: Lehenik, 5 ordezkari hautatzen dituzten barrutiak. Horietan, lehen indarrak aski du bosgarren indarraren halako bi boto eskuratzea bosgarren aukera kanporatzeko. 4 ordezkari hautatzen diren barrutietan, lehen indarrak laugarrenaren emaitza bikoiztu behar du, ordezkaritza hiru alderdik bakarrik lor dezaten eta abar.

Egoera honetan, Espainian 5 alderdiko Sistema orokor bat egotea gerta daiteke, baina polarizazio ikaragarri bat dagoela adieraziko luke, berdinketa tekniko ia orokor bat barruti guztietan edo lurraldetik lurralderako desoreka ezin nabarmenagoak. Gauzak honela, garbi dago, Agenda Building Estrategiei dagokienez, non jarri behar lituzketen indarrak alderdiek, zein barrutiri uko egin diezaioketen, eta zeren kontura haz daitezkeen barruti batzuetan, besteetan jaitsi arren.

Nazioetatik Estatua edo Estatutik Nazioa: ezinezko bideen talka

Euskal Herriak ere bere aukerak jokatzen ditu datozen hilabeteetan. Une honetan, polarizazio egoera gogor honetan, ezinezkoak diren bi proiektu ari dira elkarri joka. Nazioetatik abiatuta Espainiar Estatua eraiki nahi dutenena, eta Espainiar Estatutik Nazio bakar bat eraiki nahi dutenena. Bigarren honen ezinezkotasuna enpirikoki frogatuta daukagu. Beren Nazio Errelatoa Estatutik eraiki duten herrialdeek (Frantzia, Alemania, Errusia) arrakasta izan dute indartsuak izan direnean, kontzeptualki eta materialki. Ez da Espainiaren kasua. Beren Nazio Errelatoa Gizarte ekimenetik eraiki duten herrialdeek (AEBak, Ingalaterra) arrakasta izan dute Estatu minimoak eraiki dituztelako. Ez da Espainiaren kasua. Espainiar Nazio bakarra bide horietatik ez da gauzatzera iritsiko. Bere burua ulertzeko moduan dauka arazoa. Nazio hori, bere baitan dituen beste batzuen ukazioan oinarritzen duelako, eta bere barnean dituen beste Nazio horiek indartsuak direlako bai gizarte mailan, baita materialki ere. Beraz, Espainiak ez dauka tresnarik, egun, Nazio horiek bere proiektura ekartzeko, indarra ez bada. Indarrak, baina, bere mugak ditu proiektuaren iraunkortasunari begiratuta.

Egoera honetan, Euskal Herriak uler dezake, bere aukera prozesu eratzaile propio batean daukala. Baina ez edozein prozesu eratzaile. Garrantzitsuak izango dira, nire iritziz, bi elementu klabe. Batetik, euskal gizartearen papera, bere aurpegirik sortzaileenean. Hau da, gure Nazio Errelatoaren berrikuntzatik abiatuta, gureak diren ezaugarri komunitario sinboliko nahiz materialetan. Euskal Gizarteak gaitasuna du egiturak sortu, proiektuak eraiki, eta komunitate afektibo eta nazional moduan jokatzeko, orain, agian, lehen baino gehiago. Herritarren mugimenduekiko konfiantza, dirigismorik eza, eta antagonismoen aukeraketan asmatzea dira klabe zenbait.

Bigarrenik, ezinbestekoa izango da elite nazionalen aliantzak sortzea. Politikoak, bai, baina ez politikoak bakarrik. Bizi dugun egoerari bere anormaltasuna aitortzen diogun unetik, aukera irekitzen baitzaigu normaltasun berri baten kontsolidaziorako. Zentzuduna, segurua, eta ingurumaria orokorrean bizi dugun ezegonkortasun garaiari erantzun zehatzak emango dizkiona; maila emozionalean lasaitasuna, egonkortasuna, konfiantza, komunitate afektibo batekiko kidetza (batzuentzat Nazio izango dena eta beste batzuentzat hasierako fasean izen zehatzik izango ez duen “kolektibitate”;Nazioa ere eraiki egiten baita). Maila materialean, egingarria den proiektu bat marraztuaz: egingarria bideari eta helburuari dagokienean.

Horra iritsita, Independentzia helburu izatetik, ondorio izatera pasako litzateke. Aspirazio askoren gauzatzearekin zerikusia lukeen ondorio naturala. Berdintasuna, demokrazia, aurrerabidea, kultura, eta berezitasuna lirateke Euskal Nazio jaioberriaren oinarrizko baloreak. Euskara bere hizkuntza nagusi. Eta mundu garaikidea, egokitu beharreko zerbait baino, bere ingurune natural.

Honek guztiak, logikoki ondoriozta daitekeenez, Euskal Agenda Eraikitzeko beharrarekin egiten du topo. Txikiak izanagatik, ondo emandako pausoen balioa handia izan daitekeelako. Agenda hori beste agendekiko modu leihakorrean eraikitzeko bide bakarra hori delako: indartu, eta bidean ibiltzea.

Post hau Uncategorized atalean publikatu zen. Gogokoetara gehitzeko lotura iraunkorra.

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s